Chơn lý Địa Tạng

      

ĐỊA TẠNG  

Tác giả: Đức Tổ Sư Minh Đăng Quang

NT. TUYẾT LIÊN chuyển thơ 

 ---o0o---

               I

Thuở đời quá khứ lâu xa

Có đấng đại giác tên là Như Lai

Sư Tử Vạn Hạnh[1] ra đời

Ba hai (32) tướng tốt, tám mươi tùy hình

Hảo tướng viên mãn đẹp xinh.

Có con Trưởng giả bạch trình Thế Tôn

Muốn có thân tướng trang nghiêm

Phải làm hạnh nguyện pháp duyên thế nào?

Phật dạy: Phải trải lâu đời

Độ thoát tất cả mọi loài chúng sanh.

Người con Trưởng giả nguyện rằng

Nay tôi phát nguyện thường hằng độ sanh

Cho tới vô số kiếp sanh

Rộng mở phương tiện con đường độ sanh

Họ được giải thoát viên thành

Sau đó tôi mới đắc thành nguyện tâm.

Sự tích nầy chỉ ra rằng

Ai muốn có được thân hình Như Lai

Phải tu vạn hạnh đủ đầy

Tinh tấn hùng lực giống rày sư vương.

Người Trưởng giả tức giàu sang

Có lòng từ thiện sanh con thiện lành

Thức trí do từ thiện sanh

Tầm tõi quán xét pháp hành thượng nhân

Trọn đủ tinh tấn lực hùng

Như chư Phật thì mới thành tựu nên

Tướng tốt viên mãn trang nghiêm

Lời Phật chỉ dạy tùy duyên thực hành

Mở đường phương tiện độ sanh

Sáu đường tội khổ trở thành an vui

Khiến họ giải thoát cả rồi

Tự thân tôi mới chứng ngôi đại hùng.

Đó là phát tâm đầu tiên

Của Bồ tát Địa Tạng Vương tu hành

Nhà từ thiện khởi nguyện lành

Thiện sanh trí thức bi hành lợi tha

Để mong cầu quả Phật đà

Địa Tạng là pháp độ cho chính mình

Địa Tạng là một danh từ

Pháp lý chỉ dạy người tu trì hành.

Phật dạy con đường độ sanh

Cho bậc Bồ tát độ sanh thượng thừa

Ai phát đại nguyện hoằng thâm

Đều là Bồ tát đồng danh độ đời

Địa ngục còn kẻ chơi vơi

Thì Bồ tát hạnh độ đời chưa xong.

Khác nào chúng sanh trong tâm

Mà chưa độ hết thì làm sao yên

Giác ngộ chưa được tròn duyên

Trí huệ chưa đủ cơ thiền chưa thông

Làm sao đắc quả thành công

Đại nguyện Bồ tát khó mong viên thành.

Như thế ta mới biết rằng

Trí huệ Bồ tát viên thành chơn như

Đại định niết bàn có từ

Đại nguyện Địa Tạng lòng từ độ tha

Địa là rộng khắp bao la

Địa là dầy chắc, rộng xa chứa nhiều

Địa là tư cách của người

Địa là nền tảng cũng từ bổn tâm

Địa là đại nguyện lực hùng

Tạng là pháp bảo để dùng độ sanh

Vương tâm vua chủ điều hành

Địa Tạng Vương tâm pháp hành vô biên.

Ai mà giác ngộ nhân duyên

Thảy đều là Địa Tạng Vương độ đời

Hóa thân Địa Tạng khắp nơi

Đó là nguyện lực độ đời hoằng thâm

Không bao giờ bỏ chúng sanh

Tinh tấn hùng lực tu hành trọn duyên

Là thân của Địa Tạng Vương

Hay thân Sư Tử Phật đương ra đời.

                II

Lại nữa kiếp kế của Ngài

Có người con gái dòng Bà la môn

Là con chí hiếu phúc môn

Khi mẹ chết, sắm hoa hương cúng dường

Giác Hoa Định Tự Tại Vương

Cầu xin Phật chỉ con đường thác sanh.

Bổng nghe có tiếng trên không

Đức Phật ứng tiếng bảo nàng trì danh

Sẽ biết chỗ mẹ thác sanh

Vâng lời Phật dạy, nàng nhanh trở về

Niệm Phật trải một đêm ngày

Quả nhiên sau đó trong cơn mơ màng

Thấy chỗ mình đi tới đang

Là một biển lớn nước tràn mênh mông

Chó sắt, rắn sắt phạt hành

Chúng sanh trồi hụp vô cùng thảm thương

Gặp quỷ Vô Độc tỏ tường

Đây là nghiệp hải cộng dồn xưa nay

Ở giữa núi Đại Thiết Vi

Chúng sanh chịu khổ đọa đày trầm luân.

Mẹ người đã được siêu sanh

Tội nhơn ngục đó đồng sanh cõi trời

Do nhờ phước lực của người

Cúng dường hồi hướng cho người mà nên

Tỉnh dậy đến trước Phật tiền

Nàng phát đại nguyện kết duyên ta bà

Tôi nguyện các kiếp lâu xa

Nếu có người khổ thì ta mở đường

Rộng độ chúng sanh nhiều phương

Khiến họ giải thoát khỏi đường khổ đau.

Pháp lý nầy chỉ rằng sau

Sự phát tâm thiện hướng vào Phật môn

Làm người cư sĩ nhơn thiên

Niệm tưởng pháp lý tùy duyên thực hành

Không giải đãi thì sẽ thành

Có được kinh nghiệm pháp hành lợi tha

Quả nhiên trong một sát na

Niệm tâm tinh tấn như là bay cao

Thấy phiền não sóng ba đào

Đời là biển khổ khác nào ngục môn

Sự cấu xé tranh thua hơn

Như là chó sắt nuốt ăn con người

Ý tham chẳng phút dừng thôi

Là quỷ Vô Độc canh người tội nhơn

Tội nghiệp nhiều đời tích tồn

Như là biển lớn dập dồn sóng to

Thân như hòn núi rất to

Việc làm lời nói nhập kho mỗi ngày

Giữa sự làm nói hàng ngày

Như là địa ngục nhốt vây bốn bề

Sáu căn trần thức mãi mê

Mười tám ác giới làm rào ngục môn

Năm trăm ngục nhỏ kề bên

Là hàng trăm pháp ru hồn người mê

Năm uẩn tích tập ngăn che

Vô số ác khổ, chấp nê hình thành

Địa ngục nhiều, nói không cùng

May thay Vô Độc chỉ dùm hiểu ra.

Nhờ phước tu hành của ta

Giác ngộ giải thoát hà sa mê tình

Là cư sĩ biết tu hành

Tâm định trong sạch tự mình thoát ra

Người tri thức hiểu biết xa

Như được cảm hóa vượt qua khổ nàn

Là thiên đường cảnh bình an

Thấy được kết quả việc làm hay ho

Nhưng nơi đó vẫn còn lo

Còn khổ là bởi tâm chưa vững vàng

Chưa được giải thoát hoàn toàn

Nên đối trước Phật lời vàng nguyện ra

Tôi nguyện số kiếp hằng sa

Chúng sanh còn khổ rên la ngục hình

Thì tôi tìm phương tiện lành

Mở đường phương tiện độ sanh thoát nàn.

                              III

Tiếp đây tiền thân thứ ba

Của Địa Tạng, Phật Thích Ca nói rằng

Thuở trước hai vua nhân từ

Thường hay làm việc lợi người ích nhân

Một vua khởi phát nguyện rằng

Nguyện tôi thành Phật độ trong dân tình

Khiến mọi người thoát khổ hình

Vua ấy thành tựu quả lành toàn năng

Nhứt Thiết Trí là Phật danh.

Một vua thì phát nguyện lành như sau

Chưa độ hết chúng khổ đau

Người chưa giác ngộ chưa vào chơn như

Chưa được tới cõi bồ đề

Thì tôi nguyện ở bến mê độ đời

Không vào Phật giới thảnh thơi

Chưa muốn thành Phật nghĩ ngơi niết bàn

Địa Tạng Bồ tát danh vàng

Còn đang cứu khổ cho hàng nhân thiên.

Triết lý này là muốn khuyên

Từ một người thiện phát nguyền độ sanh

Cầu mong Phật quả viên thành

Nhờ vậy đến được thiện thanh như trời

Lại phát nguyện thêm độ đời

Đến đây người đã thành người xuất gia

Tiến bước lên cao Tăng già

Làm gương giải thoát như là ông vua.

Sự tự chủ chính là vua

Bổn tâm trong sạch duyên đưa tịnh nhàn

Giải thoát thong thả rảnh rang

Xuất gia lại có hai đàng phân vân

Hai bổn nguyện, hai cái tâm

Hai vua, hai pháp để làm Như Lai

Một vua lựa chọn pháp này

Trước tự độ, sau bản hoài độ sanh

Pháp xuôi thuận Phật đang hành,

Còn pháp ngược nghịch độ sanh trước rồi

Nguyện độ tất cả vạn loài

Sau mới thành Phật pháp nầy thứ hai

Chư đại bồ tát giữ hoài

Nên gọi Địa Tạng cứng dày, rộng to

Chúng sanh còn khổ, còn lo

Đại nguyện Bồ tát vẫn lo độ hoài.

Hai pháp không khác, không hai

Đại Bồ tát và Như Lai khác gì

Như Lai, Bồ tát giống y

Đốc học, thầy giáo khác gì nhau đâu

Nhưng do kiến chấp cạn sâu

Nên tùy lúc gọi danh từ khác nhau

Trí tuệ chính là chơn như

Vốn là một, chỉ khác từ khác tên

Muốn thành Phật phải độ sanh

Công hạnh tròn đủ đắc thành Như Lai

Một mà có đủ cả hai

Phật và Bồ tát xưa nay đủ đầy

Công đức hạnh nguyện cao dầy

Độ sanh Bồ tát, công đầy Như Lai.

Chúng sanh thì mãi sanh hoài

Thì chư Bồ tát miệt mài độ nhân

Độ chúng sanh, như ăn cơm

Ăn no thì nghĩ, đói thời lại ăn

Phật và Bồ tát độ sanh

Đâu có nghĩ tới đã thành hay chưa?

Trí huệ nguyện lực như bè

Tạm mượn phương tiện để mà độ sanh

Đến bờ bỏ bè sau lưng

Các Ngài đâu chấp có không làm gì

Bè là phương tiện để đi

Kẻ qua, người đến cũng vì chúng sanh

Công đức đủ, tự nhiên thành

Có ai cấm cản bảo dừng được đâu.

Bồ tát thành Phật đã lâu

Nguyện lực trí huệ còn lưu thế trần

Đời sau tiếp nối nguyện lành

Như là đại nguyện độ sanh còn hoài

Y theo danh pháp các Ngài

Phật và Bồ tát hiện thời hóa thân

Đại nguyện ở mãi cõi trần

Đó là ý pháp hoằng thâm biện tài.

Mới biết pháp bảo Như Lai

Dạy trao phương tiện bổn hoài độ sanh.

Mỗi một hạnh, một pháp danh

Danh từ tuy khác pháp hành không hai

Chư Phật quá khứ, vị lai

Khắp trong thế giới biện tài thần thông

Pháp hạnh chơn như vẫn đồng

Chúng sanh không hiểu cho rằng có hai.

Sự tích thứ ba chỉ bày

Nguyện lực dắt dẫn con người đi mau

Từ người thiện bước lên cao

Cư sĩ trí thức chuyển giao tâm hành

Xuất gia, giải thoát tu hành

Như là vua chủ đã thành tựu tâm

Chúng sanh còn mãi luân trầm

Nhà bên cạnh là như tâm láng giềng

Nhưng cùng mục đích nhân duyên

Độ cho tất cả về miền lạc bang

Bên ngoài như có hai tâm

Mục đích rốt ráo không phân ta người

Tu thành quả Phật trước rồi

Sẽ đi độ chúng dắt người lầm mê

Là Nhứt Thiết Trí cận kề

Sau độ sanh chúng đồng về lạc bang

Hai là đại nguyện Từ Hàng

Giữ mãi nguyện pháp độ an muôn loài

Địa Tạng bổn nguyện cao dày

Có hai tên, nguyện có hai đủ đầy

Tên nào cũng Phật, Như Lai

Do duyên độ chúng hiển bày hai tên

Cho người tu tập tùy duyên

Rốt ráo cứu cánh tự nhiên tựu thành.

                              IV

Lại tích thứ tư như vầy

Có nàng Quang Mục đến ngày kỵ cơm

Cúng dường một vị Sa Môn

Và xin hỏi chỗ mẹ nàng thác sanh

Sư nhập định thấy mẹ nàng

Đọa chìm địa ngục khổ nàn biết bao

Do nghiệp ác bà tạo gây

Giết hại, chửi mắng, lại hay ăn dùng

Thịt rùa, trứng cá muôn ngàn

Do nhân duyên ấy đọa chìm ngục sâu.

Dạy nàng muốn báo ân sâu

Niệm danh hiệu Phật để cầu siêu sanh

Phật Liên Hoa Mục nguyện lành

Cùng tô vẻ tượng, tâm thành nguyện cao

Nàng nghe hoan hỷ làm theo

Chiêm bao thấy Phật dạy trao pháp lành

Mẹ ngươi rồi sẽ thác sanh

Trong nhà ngươi đó vừa sanh nói liền.

Quả vậy sự thật y nhiên

Ba bữa tớ gái trong nhà sinh con

Vừa lọt lòng đã nói lên

Năm mười ba tuổi sẽ còn quả nhân

Khi chết đọa địa ngục sâu

Chịu khổ địa ngục khó hầu thoát ra.

Nàng liền bạch trên Phật Đà

Nếu mẹ con được thoát qua khổ hình

Kiếp kiếp không còn thọ sanh

Làm thân người nữ bần hàn, khổ đau.

Tôi nguyện từ nay về sau

Chúng sanh tội khổ nơi nào mười phương

Tôi nguyện cứu bạt ba đường

Khiến họ lìa khỏi con đường trầm luân

Địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh

Người hết tội khổ, tôi thành Phật sau.

Đoạn này lý giải như sau

Người có mắt sáng đi vào nhân gian

Mắt thấy tội lỗi chúng sanh

Lòng rất thương cảm, không đành bỏ qua.

Quang Mục mắt sáng thấy ra

Chúng sanh tội lỗi như là mẹ sanh

Cúng dường để kết duyên lành

Kính trọng những bậc vô sanh độ đời

Cầu Ngài thuyết giáo chỉ nơi

Chỗ mẹ đọa lạc kịp thời cứu an