CHƠN NHƯ
Tác giả: Đức Tổ Sư Minh Đăng Quang
NT. TUYẾT LIÊN chuyển thơ
---o0o---
1. Kinh Kim Cang xưa ghi rằng
Bồ Đề trưởng lão bạch cùng Thế Tôn
Như Ngài ít có, ai hơn
Như Lai hộ chúng bằng tư tưởng lành
Vốn hay đem các điều lành
Phó chúc Bồ Tát nên hành lợi tha.
Bạch Thế Tôn xin dạy qua
Như có các bậc trai hòa gái tin
Phát tâm cầu quả chánh chơn
Thì nên an trụ vững bền vào đâu?
Hàng phục cái tâm thế nào?
Đức Phật dạy bảo: Bồ đề lắng nghe
Chư Bồ tát phát tâm cao
Thì nên hàng phục tâm vào pháp chơn
Đối với tất cả chúng sanh
Dầu sanh từ trứng, hay trong thai bào
Dầu thấp, hóa hay thế nào
Dầu có hình sắc hay loài không thân
Dầu loài có tưởng hay không
Hay phi phi tưởng thảy đồng như nhau
Ta nên dùng pháp dung thông
Dạy cho tất cả vượt dòng sông mê
Đắc nhập cảnh giới bồ đề
Niết bàn trọn vẹn, vẹn bề độ sanh
Diệt độ vô số chúng sanh
Vô biên, vô lượng thật hành lợi tha
Tuy nói vậy, nhưng thật ra
Không có sanh chúng nào mà độ xong.
Tại sao vậy ? Bồ Đề ông
Bồ tát còn chấp ngoài trong khác mình
Tướng người cùng tướng chúng sanh
Mạng số, thọ giả chẳng thành tướng chi.
Bồ tát thay Phật độ sanh
Đem tâm bình đẳng lợi hành vô biên.
Nhưng tâm hằng giữ kiền thiền
Chơn như đại định tự nhiên bao trùm
Vắng lặng cảnh giới không không
Đạo đức trùm chứa, thể đồng chơn như.
Như kim cang bất hoại tâm
Không ranh mé, toán số không luận bàn
Tâm người võ trụ hàm tàng
Chơn như vô chấp việc làm tròn xong
Tâm như thế thật đại đồng
Phước đức như thế không cùng, không biên
Ấy mới gọi là kim cang
Thế mới gọi là việc làm đại nhân.
Sau đó Phật giải thêm rằng
Bậc Bồ tát theo pháp hành lợi sanh
Bố thí không chấp tướng hình
Tiếng tăm, mùi vị sáu trần không vương
Được như thế phước không lường
Tứ phương thượng hạ không cùng, không biên
Tâm bố thí không trụ nương
Không cố chấp thì phước dường hư không.
Đức Như Lai dạy thêm rằng
Chơn như tròn sáng tánh đồng Như Lai
Chẳng vọng động là bổn lai
Chớ thân tứ đại bên ngoài vô can
Ngài không chấp quả giác chơn
Cũng không chấp pháp chi cần thuyết ra
Không cố chấp bốn tướng tà
Chơn như đại định chính là tâm trung
Tâm ngài giải thoát tột cùng
Không còn dính mắc ngoài trong việc gì.
Dứt bốn tướng, tức thành y
Quả Phật chánh đẳng, phước gì cao hơn
Cái không là cái thật chơn
Cái nhiều là chẳng suy lường được đâu
Cái lớn không thấy hết đâu
Cái có là cái không hay giữ gìn
Cái không hư hoại là còn
Cái chơn như Phật, bậc toàn giác chơn
Là tâm của Phật hiện tiền
Chơn tâm không vọng không lường, không biên.
2. Kìa như Bát nhã tâm kinh
Là bài kinh nghiệm, tâm mình hiểu ra
Trong cái chơn không bảo hòa
Đâu chi là có hay là cái không
Chỉ còn chơn không mực trung
Không sắc thọ tưởng hành cùng thức tri
Trong đó không chấp biết gì
Sanh già bệnh chết ưu bi không còn
Khổ tập diệt đạo hết trơn
Đâu chi là pháp, đâu còn vô minh
Đâu có cái trí thức tình
Cũng không cái đắc, mà trông niết bàn
Vì bởi chơn như hàm tàng
Tức là cảnh giới niết bàn nơi đây
Không tìm kiếm ở đông tây
Ba đời chư Phật tâm nầy làm nên
Cái trung tâm mới vững bền
Trụ cốt, chỗ đến, điểm chung mọi người.
3. Kinh Lăng Nghiêm Phật chỉ bày
Phương tiện dạy bảo cho Ngài A Nan
Đèn là cái để trợ duyên
Cho cái sắc được tỏ tường bày phô
Mắt là cái thấy điểm tô
Thấy được sắc tướng là do tấm lòng
Biết được sắc tướng ngoài trong
Là do cái biết, tấm lòng nhận ra.
Chúng sanh trong cõi ta bà
Không thành chánh giác, vào nhà vô sanh
Cũng đều do bởi khách trần
Làm cho lầm lạc không còn nhận ra
Khách trần như lữ hành xa
Mệt ghé quán trọ, đói vào tiệm ăn
Ăn ngủ xong lại dời chân
Tiếp tục làm kẻ khách trần lang thang
Người không đi, cứ ở an
Chủ nhà chơn định, ta đang chủ quyền.
Bởi không ở lại khách duyên
Làm kẻ lữ khách vọng duyên gọi mời
Còn trần là bụi chơi vơi
Lúc ban mai ánh mặt trời chiếu soi
Nhìn vào lổ hổng mà coi
Thấy bụi xao xuyến đầy trời không an
Còn hư không vẫn lặng yên
Bụi thì xao xuyến vọng đang gọi mời.
Khi ấy Phật bèn giơ tay
Xòe ra, nắm lại, hỏi Ngài A Nan
A Nan ngươi thấy gì không?
A Nan Bạch Phật con trông thấy Ngài
Tay Phật xòe ra, nắm vào
Cái thấy vẫn tịnh một màu tự nhiên
Không có cái tên tịnh yên
Huống chi lại có cái phiền động sao.
Phật khen ngươi luận phải nào
Bấy giờ tay Phật chỉ vào bên đông
A Nan quay đầu ngó trông
Tay Phật lại chỉ qua phần bên tây
Đầu A Nan cũng ngó xoay
Nhìn qua, ngó lại, Phật Ngài hỏi thêm
Sao đầu day động hai bên
Tay Phật chỉ trỏ, nên con day đầu
Day động là tại cái đầu
Hay do cái thấy, động từ đâu sanh?
Cái thấy chủ vẫn tự nhiên
Tại cái đầu khách, không yên xoay chiều
Đức Phật khen nói đúng điều
Bấy giờ Phật nói cho nhiều người nghe
Có người biết bụi lăng xăng
Mà chưa biết, hư không hằng lặng yên
Biết kẻ đến đi khách duyên
Không biết kẻ tiếp khách, chơn chủ nhà.
Các người nghĩ kỹ, xem qua
Đầu A Nan ngó lại qua xoay vần
Cái thấy vẫn tự nhiên chân
Cái không thay đổi là phần chơn tâm
Có sao quên mất cái chân
Nhận cái sống chết làm mình đổi thay
Duyên theo biến đổi cảnh ngoài
Mà chịu sống chết trong tay vô thường
Luân hồi sanh tử thảm thương
Các ngươi chác lấy con đường khổ đau.
Lời Phật dạy như ngăn rào
Dạy ta đừng buộc khổ đau vào mình
Nhận ra chơn như là mình
Không không vắng lặng yên bình làm tâm
Trung tâm trụ cốt không lầm
Cái biết có sẵn không cần tìm đâu
Tự nhiên có tự thuở nào
Nếu không có sẵn, giờ đâu tựu thành
Trước chưa xuất lộ tập thành
Là đang ẩn, trong chúng sanh vạn loài
Biết linh có sẵn nơi người
Đã, đang, sẽ có chớ nào phải không.
Nó là cái có sẵn dành
Ở trong võ trụ hư vô bao đời
Chơn như đạo đức là tôi
Đang sẵn có ở trong từng sát na
Nên gọi chơn như là ta
Là chúa tể, là tâm ta hiện hành
Là chỗ đến của chúng sanh
Là cái Phật, sự viên thành giác chơn
Là Ngọc đế, cao thượng nhân
Là pháp cao thượng không trên ai bì
Đế là thẩm sát diệu kỳ
Thượng đế là pháp xét suy kỹ càng.
Là chơn như pháp hàm tàng
Đề mục nắm lấy, dẫn đàng bước lên
Là pháp chơn như vững bền
Làm chủ nắm lấy đưa lên cảnh lành.
Đế nghĩa cái trán, đầu đề
Đề mục bình luận vấn đề chúng sanh
Nên gọi chơn như tạo tâm
Là pháp hóa trí, chúng sanh con người
Là tạo hóa của vạn loài
Chúng sanh tiến được ngó ngay con đường.
Là thầy mẹ, là pháp vương
Ngọc hoàng, Thượng đế, pháp nương danh từ
Là Phật, là pháp chơn như
Chung cho tất cả không trừ một ai
Tự nhiên là Phật bền dài
Cái trời chắc thật, đổi thay đất bằng
Không không, có có xoay vần
Ông Trời, bà Đất cõi trần có không
Trời đất giáo lý đại đồng
Tiên Phật ở núi, không không nhẹ nhàng
Bậc chơn như thì tự nhiên
Giác ngộ chơn lý từ trong cuộc đời
Chớ không phải ở một nơi
Ở ngoài vũ trụ, hay bầu tam thiên
Chơn như trong cái tự nhiên
Gồm có đủ cả có không đất trời
Tạo hóa sanh sản khắp nơi
Chúng sanh, vạn vật, pháp rồi biết linh
Những ai lấy nó làm tâm
Giữ tâm chơn chánh, tánh đồng Như Lai.
Chơn như là đạo bền dài
Đức độ dung chứa trong ngoài khắp nơi
Giáo lý tích chứa tùy thời
Chớ không phải bỏ, để rồi chấp không
Tốt xấu đều có thể dùng
Mỗi lúc, mỗi việc hoặc trong, hoặc ngoài
Pháp nào cũng có chỗ hay
Chúng sanh tội lỗi có ngày cũng nên
Giáo lý dưới giữa hay trên
Đều có chỗ dụng, ích nên cho người
Ví như có kẻ thốt lời
Không tin có Phật, có thần giúp ta
Ta phải tự tin lấy ta
Sự thành công đến, khi ta thức thời.
Hiểu như thế, thật hẹp hòi
Mình sống, phải có những người chung quanh
Nào ai thấy bụi sau lưng
Nào ai tự sống mà không cần nhờ
Tất cả cỏ cây thú người
Sẽ thất bại, khi tự mình tự tôn.
Tự cao, tự đại, tự mình
Là trái ngược với tiến trình Thế Tôn
Người tôn, hơn mình tự tôn
Mình phần nhỏ, trong cộng đồng chúng ta
Tiếng ta toàn thể chan hòa
Ta là tất cả, cái ta đại đồng
Các pháp hợp lại dung thông
Tinh thần, vật chất hòa đồng mới nên.
Có Phật cũng có Thần Tiên
Có khoa học, các pháp liên kết thành
Cái ta đúng nghĩa đúng danh
Hòa trong vũ trụ mới thành tiếng ta
Câu nói khiêm nhượng nhu hòa
Việc người thì sáng, việc nhà rối ren
Nhiều người giúp mình mới nên
Mình, người hòa hợp mới thành công cao
Sống chung giúp đỡ cùng nhau
Là cách sống đúng thanh cao mỗi ngày
Chơn như là tích lâu dài
Tích mà không chấp, có người gọi tiêu.
Xin học, giáo lý Phật nêu
Tài pháp trao đổi, cho nhau pháp tài
Đang xin và học pháp hay
Kẻ cho người nhận đổi trao tùy thời
Mình qua khỏi, để cho người
Không chi tiêu bỏ, giúp người đi sau
Không cố chấp, tạm gọi tiêu
Mình tiêu, người tích thảy đều ích nên
Mình dùng rồi bỏ một bên
Để cho người khác tiến lên tạm dùng.
Đi qua, cuốc lộ sau lưng
Ăn dư liệng bỏ, xin đừng làm sai
Mang tội hủy hoại nặng thay
Không chi tiêu bỏ, nối dài lớp sau.
Đường đời ta trải qua mau
Người khác bước tới, thì trao cho người
Với mình tiêu bỏ qua rồi
Với kẻ khác, là tích bồi thuận duyên
Chấp hay không chấp tùy duyên
Cả hay đều đúng, chấp phiền làm chi.
Đối với giáo lý tùy nghi
Dung hòa tất cả biết tùy theo duyên
Có lấy, có bỏ không phiền
Không thiên vị, không bỏ quên cái nào.
Pháp tánh bình đẳng trước sau
Vô tranh mới gọi pháp cao Phật đà
Pháp nào cũng phải dung hòa
Võ trụ nuôi chứa đều là pháp hay
Biết lấy hay bỏ mới tài
Là người giác ngộ, giỏi hay hành trì
Vạn pháp sẵn có chơn như
Chơn như gồm đủ, pháp từ đây sanh
Nương lấy nhau để tác thành
Đem sự giác ngộ chúng sanh con người.
Như đe và búa liên hồi
Dập nhau chan chát để rồi tiếng vang
Có hình tượng, có âm thanh
Chúng sanh nhìn nhận, thấy hình nghe danh.
Chơn như tích chứa đủ thành
Các pháp tiến hóa là tiêu qua rồi
Bờ sông, bên lở bên bồi
Có cao, có thấp, để rồi có không
Có trời, có đất dung thông
Có chơn, có vọng thảy trong cuộc đời
Mới có giác ngộ con người
Trước biết lấy bỏ, sau rồi mực trung
Để dắt dẫn kẻ sau lưng
Cái giữa mới đúng là chân như hành
Vượt qua, không chấp mới thành
Chơn như vượt khỏi song hành hai bên
Qua khỏi chơn, không chấp chơn
Mới thật chơn đạo vượt trên thế tình
Cũng như cái trí nhận nhìn
Vượt qua cái Phật, tâm mình mới chơn
Bởi con mắt nhìn phải hơn
Bàn chân một bước, thì thân vững vàng.
Đạo Phật chính là con đàng
Tâm chơn là Phật rõ ràng mục tiêu
Phật độ chúng sanh, dắt dìu
Khuyên người nên hướng đến điều chơn như
Chơn như mới thật tâm từ
Tâm của tất cả y như một người
Chính nó, hột giống tốt tươi
