Khóa BDĐH 2025: Thượng tọa Giác Phổ chia sẻ cùng chư hành giả về “Ý nghĩa của việc xuất gia”

Sáng 4/8/2025 (11/6N/Ất Tỵ), ngày thứ 7 của khóa BDĐH lần thứ 10 tại Pháp viện Minh Đăng Quang (P.Bình Trưng, TP.HCM), TT. Giác Phổ – Phó Thường trực Ban trị sự GHPGVN tỉnh Đắk Lắk, Phó Ban kiêm Chánh Thư ký Ban Hoằng pháp Hệ phái PGKS, đã quang lâm và dành nhiều chia sẻ ý nghĩa đến chư hành giả của khóa tu về mục tiêu, tầm quan trọng và trách nhiệm của một người xuất gia.

Thượng tọa mở đầu bằng cách nhấn mạnh: “Các vị xuất gia trẻ chính là mạch máu, là tương lai và là bộ mặt của Phật pháp. Đời sống tu hành của các vị hôm nay sẽ quyết định sự hưng thịnh của giáo pháp mai sau”.

Nhìn lại lý tưởng ban đầu khi bước vào cửa thiền, đồng thời soi chiếu đời sống thực tế của người xuất gia với những thử thách, trách nhiệm và giá trị cần nuôi dưỡng, Thượng tọa chia sẻ, khi mới bước chân đến đạo tràng, hầu hết hành giả đều khởi lên những hình dung đẹp đẽ về đời sống phạm hạnh, như cảnh Tăng đoàn trang nghiêm, giới hạnh thanh tịnh và tâm hồn nhẹ nhàng thoát tục. Song, khi thực sự khoác lên mình chiếc áo nâu sồng, đối diện với lịch sinh hoạt nghiêm ngặt, từ việc thức dậy lúc 03h45, công quả, học kinh, luật, đến việc khép mình trong nội quy… nhiều vị xuất gia, đặc biệt là Tăng Ni trẻ và hàng Tập sự, thường cảm thấy lo lắng, phiền não và thậm chí nhớ về gia đình.

Từ đó, Thượng tọa khẳng định: “An lạc trong đời sống xuất gia phần lớn nhờ vào sự nghiêm trì giới luật và khép mình trong quy củ thiền môn. Người nào làm được điều này sẽ dễ đạt được an lạc hơn và tất nhiên, ngược lại điều này thì ắt sẽ dẫn đến phiền não”. Thượng tọa chỉ rõ, xuất gia không chỉ là rời bỏ gia đình thế tục mà là chọn đời sống phạm hạnh, hướng đến giải thoát bằng Giới - Định - Tuệ. Đây không chỉ là phương pháp tu tập mà còn là con đường duy nhất dẫn đến giác ngộ. Người xuất gia phải mỗi ngày thực hành ba môn học này, từ đó mới đạt được hạnh phúc hiện tại và an lạc giải thoát.

Tại khóa tu, TT. Giác Phổ đã thẳng thắn đặt ra câu hỏi: “Liệu chúng ta đã thực sự rời bỏ gia đình thế tục chưa?”. Bởi ngay khi đã khoác y ca-sa, tâm người tu vẫn dễ khởi niệm nhớ cha mẹ, mong cầu món ăn ngon, thích giường êm… Những ham muốn ấy dù nhỏ cũng là “dục sai sử”, là thứ đang dẫn dắt người tu. Người xuất gia chân chính, theo Thượng tọa, là người vượt thoát được ngay cả những tham cầu nhỏ nhặt nhất về ăn, mặc, ở.

Dựa trên giáo lý từ Luật và Luận, Thượng tọa trình bày ba ý nghĩa sâu xa của việc xuất gia:

• Xuất thế tục gia: Rời bỏ ngôi nhà thế tục đầy tham đắm ngũ dục.
• Xuất phiền não gia: Thoát khỏi ngôi nhà của tham - sân - si, buông bỏ sự vướng mắc với cái tôi và dục vọng.
• Xuất tam giới gia: Vượt khỏi Dục giới, Sắc giới và Vô sắc giới để hướng đến giải thoát tối thượng.

Thượng tọa cũng phân tích bốn trạng thái của người xuất gia: thân xuất gia tâm không xuất gia; thân tại gia tâm xuất gia; thân tâm đều không xuất gia; và, trạng thái cao quý nhất là, thân tâm đều xuất gia, tức sống trong hình tướng thiền môn và tâm hoàn toàn không lưu luyến thế tục. Qua đây, Thượng tọa nhấn mạnh, người xuất gia chân chính là người thân và tâm đều hướng về đạo.

Bên cạnh đó, từ Luận Du Già và Luận Câu Xá, Thượng tọa phân tích bốn loại Sa-môn để đại chúng lấy làm tiền đề soi rọi bản thân:

• Thắng đạo Sa-môn: Người bẩm sinh mến mộ Phật pháp, dễ diệt trừ phiền não và đạt đạo.
• Thuyết đạo Sa-môn: Người có khả năng giảng giải, thuyết phục chúng sinh quay về với chính pháp.
• Hoại đạo Sa-môn: Người làm hoen ố cửa thiền, sống dật dờ, không giữ phạm hạnh – đây là loại cần phải tránh xa.
• Hoạt đạo Sa-môn: Người tinh tấn, kham nhẫn, chế phục phiền não và phát triển trí tuệ.

Thượng tọa sách tấn: “Mỗi hành giả hãy tự soi mình đang thuộc hạng nào và hãy luôn nỗ lực hướng đến con đường của Thắng đạo và Hoạt đạo Sa-môn, những bậc làm sáng rực Phật pháp bằng đời sống phạm hạnh”.

Một lần nữa nhắc lại về pháp tu giới - định - tuệ, TT. Giác Phổ nhấn mạnh: “Giới luật còn thì Phật pháp còn”. Đây chính là lời dạy bất hủ mà Đức Thế Tôn đã để lại cho Tăng đoàn. Người xuất gia muốn thành tựu hạnh phúc và giác ngộ phải lấy giới - định - tuệ làm kim chỉ nam. Trong đó, giới như ngọn đèn lớn soi sáng đêm dài vô minh, như viên ngọc Ma-ni cứu giúp kẻ nghèo khổ. Từ giới sinh định, từ định phát tuệ, ba yếu tố này như ba chân kiềng nâng đỡ toàn bộ hành trình phạm hạnh.

Qua đó, Thượng tọa khuyến tấn đại chúng: “Người xuất gia phải sống đúng với hạnh nguyện ban đầu, tức từ bỏ tham - sân - si, thành tựu các pháp hành để xây dựng hòn đảo tự thân vững chắc. Đối với Tăng đoàn, hành giả phải thực hành Lục hòa kính để duy trì tinh thần đoàn kết, hòa hợp. Đối với Phật tử, người xuất gia mang sứ mệnh ‘Thượng cầu Phật đạo, hạ hóa chúng sinh’, vừa tự giác ngộ, vừa đem sự giác ngộ ấy giáo hóa muôn loài”.

Khép lại buổi giảng, Thượng tọa nhấn mạnh: “Đời sống của người xuất gia có an lạc hay không phần lớn tùy thuộc vào sự nghiêm trì giới luật và tinh tấn tu hành. Mỗi người hãy làm cho thân tâm đều xuất gia, đó là cách đẹp nhất để báo đáp Phật ân và phụng sự chúng sanh”.

Một số hình ảnh được ghi nhận: