Chiều 23/10/2025 (3/9/Ất Tỵ), chư hành giả tại khóa tu Truyền thống Khất sĩ Giới - Định - Tuệ lần thứ 38, đã cung đón sự quang lâm và thuyết giảng của Trưởng lão HT. Giác Toàn – Phó Chủ tịch HĐTS GHPGVN, Viện trưởng VNCPHVN, Trưởng ban Ban Thường trực Giáo phẩm Hệ phái, Trưởng ban Tổ chức khóa tu, với đề tài “Phương pháp tu tập thiền định”, trích dẫn từ Kinh Pháp Bảo Đàn và Chơn lý “Nhập định” của Đức Tổ sư Minh Đăng Quang.
Mở đầu buổi pháp thoại, Hòa thượng bày tỏ niềm hoan hỷ sâu sắc khi được trở lại Tịnh xá Trúc Lâm (xã Hàm Tân, tỉnh Lâm Đồng), một đạo tràng gắn bó thân thiết với GĐ.II PGKS, nơi thường xuyên diễn ra các khóa tu Bồi dưỡng đạo hạnh và Giới - Định - Tuệ. Bên cạnh đó, Trưởng lão Hòa thượng cũng xúc động khi thấy hình ảnh chư Tôn đức Tăng Ni huynh đệ ôm bát khất thực, tái hiện lại nét đẹp truyền thống của người Khất sĩ, thể hiện tinh thần “Nối truyền Thích-ca Chánh pháp” mà Tổ sư Minh Đăng Quang đã truyền dạy.
Nhân đây, Trưởng lão Hòa thượng nhắc lại ý nghĩa đặc biệt của khóa tu lần thứ 38 này. Theo Trưởng lão Hòa thượng, đây là khóa tu đầu tiên sau khi Nhà nước sắp xếp lại từ 63 tỉnh thành còn 34 tỉnh thành và cũng là dịp để chư Tăng Ni trong GĐ.II PGKS cùng ôn tập, củng cố giới đức và định lực giữa khung cảnh tĩnh lặng của vùng đất Tịnh xá Trúc Lâm, nơi từng thuộc Bình Thuận và nay là địa phận Lâm Đồng.
Tại đây, nơi đầy đủ thuận duyên cho chư hành giả thực hành thiền định, Trưởng lão HT. Giác Toàn cho rằng, bài pháp lần này cũng đồng thời là dịp để chư hành giả cùng nhau ôn lại và học thật kỹ những lời dạy căn bản về thiền định của Tổ sư, mà theo Trưởng lão Hòa thượng nhận định: “Dù bài pháp đã được soạn từ nhiều năm trước, nhưng mỗi lần đọc lại lời Tổ sư, con trò càng thêm hoan hỷ và xúc động trước chiều sâu giáo lý”.
Trong phần mở đầu, Trưởng lão Hòa thượng đã trình bày về phương cách ngồi thiền theo truyền thống căn bản, trong đó hướng dẫn chi tiết 3 bước tu căn bản trong thiền học là: điều thân, điều tức và điều tâm.
Trưởng lão Hòa thượng kể lại nhiều mẫu chuyện thực tế trong đời tu, từ những kinh nghiệm của chính bản thân đến tấm gương của các bậc tiền bối, qua đó giúp chư hành giả thấy rõ rằng, thiền không phải là ngồi cho lâu, mà là giữ cho thân tâm an trú trong chánh niệm.
Dẫn lời Ngài Lục Tổ Huệ Năng, Trưởng lão HT. Giác Toàn nhấn mạnh: “Ngoài lìa tướng là thiền, trong không loạn là định. Ngoài thiền, trong định, gọi là thiền định. Theo đó, thiền không chỉ là ngồi, mà là sống trong chánh niệm, tâm không dao động trước cảnh trần. Người tu cần rèn luyện để dù thấy, nghe, biết mọi điều nơi thế gian, tâm vẫn an nhiên, không dính mắc vào hơn thua, phải trái”.
Trưởng lão Hòa thượng cũng sách tấn chư hành giả: “Có người tuy thân ở chùa, nhưng tâm vẫn dao động, nói năng bàn chuyện đúng sai, tốt xấu của người khác, như vậy không phải là thiền, mà là vọng. Tọa thiền chân chính là chuyển hóa tâm, không phải chỉ là hình tướng ngồi yên”.
Nói về ý pháp thiền định trong Chơn lý “Nhập định” của Đức Tổ sư Minh Đăng Quang, Trưởng lão Hòa thượng nêu: “Chân lý của vũ trụ là yên lặng. Yên lặng là lẽ thật, là chơn như, là Niết-bàn”, qua đó chỉ rõ, định là bản thể tịch tĩnh, hiện hữu trong mọi thời, mọi nơi, trước khi làm, sau khi làm; trước khi nói, sau khi nói; trước khi sống, sau khi chết. Định không phải là một trạng thái nhất thời, mà là nền tảng thường trú của tâm giải thoát.
“Do đó, muốn có định, phải có giới; giới nhiều thì định nhiều, giới ít thì định ít. Tâm định thì trí huệ phát sanh. Người không có định thì tâm rối loạn, như nước đục không thể soi bóng. Định chính là sức mạnh của nội tâm, là bóng mát cho đời trong thời đại vật chất xô bồ”, Trưởng lão HT. Giác Toàn khẳng định.
Đồng thời, Trưởng lão Hòa thượng cũng chỉ rõ: “Hai ý pháp đầu trong mười ý pháp căn bản của Chơn lý ‘Nhập định’, Đức Tổ sư dạy, người có định thì thân - khẩu - ý mới trong sạch. Muốn đạt định phải tu tập tuần tự, giữ thân - khẩu - ý được yên tĩnh, bền bỉ với một đề mục duy nhất. Đối với việc điều phục lục căn, Tổ sư dạy, muốn điều phục ý phải điều phục năm căn: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân. Khi sáu căn lặng yên, ý mới thanh tịnh, trí mới sáng”.
Khép lại thời pháp đầu tiên của khóa tu, Hòa thượng khuyến tấn đại chúng hãy thực tập từng bước, giữ tâm kiên định, nuôi dưỡng ý chí giải thoát, lấy thiền định làm gốc của con đường tu học, giữ tâm thanh tịnh, chí hướng bền sâu trên con đường hành trì Giới - Định - Tuệ.
Một số hình ảnh được ghi nhận:
Sau nhiều ngày chờ mong, sắp xếp, ngày về Tổ đình TX. Ngọc Viên tham dự khóa tu rồi cũng đến! Chúng tôi hẹn nhau tập trung gặp mặt tại TX. Trung Tâm vào sáng 21/3 âl để hàn huyên và chuẩn bị khởi hành.
Với đức độ sâu dày và lòng từ cao cả của nhị vị Hòa thượng đã giáo dưỡng trong những ngày qua, chúng con cảm nhận quý Ngài như những bậc cha già trong giáo pháp. Quý Ngài đã trực tiếp dạy bảo chúng con từ cách ăn, mặc, nói, làm, đi, đứng, nằm, ngồi…trong chánh niệm.
Chúng con là những cư sĩ Phật tử có duyên lành trong Phật Pháp nhiều đời, nên mới có cơ duyên gần gũi Tam Bảo, cúng dường phẩm thực mỗi ngày đến chư Tôn đức trong thời gian qua. Những ngày hộ đạo đối với chư Tăng tịnh đức là niềm vui thật sự của chúng con.
Sau nhiều ngày chờ mong, sắp xếp, ngày về Tổ đình TX. Ngọc Viên tham dự khóa tu rồi cũng đến! Chúng tôi hẹn nhau tập trung gặp mặt tại TX. Trung Tâm vào sáng 21/3 âl để hàn huyên và chuẩn bị khởi hành.
Với đức độ sâu dày và lòng từ cao cả của nhị vị Hòa thượng đã giáo dưỡng trong những ngày qua, chúng con cảm nhận quý Ngài như những bậc cha già trong giáo pháp. Quý Ngài đã trực tiếp dạy bảo chúng con từ cách ăn, mặc, nói, làm, đi, đứng, nằm, ngồi…trong chánh niệm.
Chúng con là những cư sĩ Phật tử có duyên lành trong Phật Pháp nhiều đời, nên mới có cơ duyên gần gũi Tam Bảo, cúng dường phẩm thực mỗi ngày đến chư Tôn đức trong thời gian qua. Những ngày hộ đạo đối với chư Tăng tịnh đức là niềm vui thật sự của chúng con.
