Phật giáo Khất sĩ Việt Nam tại hải ngoại có điểm xuất phát như điểm xuất phát chung của những dòng truyền thừa hay những sơn môn nhà Phật. Đó là hạnh nguyện cứu khổ độ sinh của những bậc phát túc siêu phương xuất trần thượng sĩ bất từ lao quyện quảng độ chúng sinh. Cụ thể trong trường hợp này là yếu tố con người: Đại lão Hòa thượng Thích Giác Nhiên. Đại lão Hòa thượng là một điển hình của tinh thần hài hòa ấm áp đạo tình không biên giới. Khi viên tịch ở Hoa Kỳ, Ngài được giáo phẩm hệ phái báo trình và được Văn phòng II Trung Ương Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam bảo lãnh[1] để đưa nhục thân về Việt Nam, trà tỳ và xây tháp phụng thờ với cương vị Giáo phẩm cấp cao của Hệ phái Khất sĩ – Thành viên sáng lập Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam.
Nền tảng để có điểm xuất phát ngoài yếu tố con người, yếu tố lịch sử và yếu tố cơ hội là cả một chiều dài thời gian và một mảng lớn không gian, ngắn nhất cũng phải trên ba thập kỷ từ thập niên 50 đến thập niên 80 của thế kỷ XX và không gian là những ngôi đạo tràng Tịnh xá đã được dựng lên như mạng lưới những ngôi trường chuyên dạy môn làm lành lánh dữ thuộc chuyên ngành đạo đức tâm linh, đạo đức nhân sinh và đạo đức xã hội.
Lúc bấy giờ dòng truyền thừa Khất sĩ ở Việt Nam đã phát triển rộng khắp các Tỉnh thành với số lượng Tăng Ni và tín đồ đông đảo, tịnh xá đã có trên 200 ngôi[2]. Về mặt thực chất, những vị Khất sĩ thời kỳ đầu không có bằng cấp cao học vị nhiều nhưng giới luật và sự hành trì y bát mỗi ngày đạt đến chuẩn mực nhất định. Đạo hạnh trong sáng đó đã tạo nên một hiệu ứng tích cực và mạnh mẽ trong xã hội. Mặt bằng chung là vậy, những mảng đặc nét thì sao? Có ba đặc nét chính biểu hiện nơi những nhân sự cụ thể:
Đặc nét về phương diện du phương hóa đạo, mở mang địa bàn, thuyết pháp cho cư gia, tiếp tăng độ chúng, xây dựng đạo tràng[4].
Đặc nét đa phương diện là sự kết hợp của những đặc nét trên vào một con người cụ thể cọng với những nét riêng của người đó. Nổi bật trong những vị Khất sĩ đa phương diện là Đại lão Hòa thượng Thích Giác Nhiên với sức làm việc mạnh mẽ, với ý chí kiên trì, định hướng cực tốt và nhất là sự dấn thân không mệt mõi[5].
NHỮNG ĐỘNG TÁC ĐẦU TIÊN Ở VÙNG ĐẤT MỚI
Đặt chân lên mảnh đất hoàn toàn mới lạ, công việc đầu tiên của Hòa thượng là chăm lo đời sống tinh thần của đồng bào Phật tử đang có mặt, song song với việc tạo mãi cơ sở đầu tiên, là một căn hộ nhỏ địa chỉ là 8752 Westminster Ave, Westminster, CA 92683. Một mặt củng cố pháp lý chuyển căn hộ thành ngôi tịnh xá để có chổ thờ Phật thuyết pháp và làm nơi nương tựa bước đầu, một mặt lo bảo lãnh cho đồng bào Phật tử được định cư và ổn định cuộc sống. Từ điểm tựa 8752 này với những cơ duyên mới, một lần nữa Hòa thượng đã dấn thân du hóa và hoằng pháp khắp nơi như Bắc Mỹ, Châu Âu, Châu Úc. Hòa thượng đã sang du hóa ở những nước Đông Âu và Liên bang xô viết, một tấm lòng từ không biên giới. Cũng chính nơi điểm tựa đầu tiên này, Hòa thượng đã thực hiện thủ tục pháp lý thành lập Giáo Hội Phật Giáo Tăng Già Khất Sĩ Thế Giới vào năm 1981 với thành phần nhân sự chỉ có ba người là: Hòa thượng Pháp chủ Thích Giác Nhiên, Tổng thư ký Trần Doãn, và Tổng thủ quỹ Mai Thị Năm. Đầy đủ pháp nhân pháp lý, Hòa thượng đã bảo trợ cho một số vị Khất sĩ, các vị tu sĩ nhà Phật và một số lượng lớn gia định Phật tử được định cư. Giáo hội phát triển dần về nhân sự và cơ sở vật chất đến năm 2001 Hòa thượng về thăm quê hương Việt Nam trong một cuộc hành trình dài ngày từ Nam ra Bắc, viếng thăm các bậc cao tăng thạc đức và các già lam danh thắng, đồng thời làm công tác từ thiện giúp đỡ rộng khắp.
NHỮNG CƠ SỞ THUỘC HỆ THỐNG KHẤT SĨ HẢI NGOẠI
Từ điểm đầu tiên là ngôi nhà số 8752, những đạo tràng tịnh xá thuộc hệ thống Khất sĩ dần dần được xây dựng và trải rộng ở Bắc Mỹ, Châu Âu, Canada và Châu Úc. Một số là do Hòa thượng thành lập, số còn lại do những vị Khất sĩ sau này thành lập dưới sự chứng minh ban phước của Hòa thượng. Dưới đây là danh sách thống kê chưa đầy đủ:
Đạo Phật Khất Sĩ Việt Nam do Đức Tôn Sư MINH ĐĂNG QUANG khai sáng và hoằng truyền vào khoảng năm 1947 đến nay đã phổ cập rộng rãi khắp hai miền Nam, Trung nước Việt. Định hướng lập đạo và hành đạo của Tôn Sư là: “Nối Truyền Thích Ca Chánh Pháp - Đạo Phật Khất Sĩ Việt Nam”.
Nhằm mục đích thuyết phục mọi người chấp nhận giáo lý Khất Sĩ, Tổ sư đã phải trình bày nhiều vấn đề khác nhau, nhưng mục đích tập trung là vẽ ra cho chúng ta thấy con đường tiến hóa của chúng sanh từ thấp đến cao, từ ác đến thiện.
Đạo Phật Khất Sĩ Việt Nam là con đường tiếp nối dung hòa từ hai dòng truyền thừa Nam tông và Bắc tông của Phật giáo thế giới và bản xứ, tạo nên một hệ tư tưởng giáo Pháp thực tiễn, đúng với đạo Phật chơn truyền nhưng đồng thời thể hiện đậm nét bản chất văn hóa của dân tộc Việt Nam.
Đạo Phật Khất Sĩ Việt Nam do Đức Tôn Sư MINH ĐĂNG QUANG khai sáng và hoằng truyền vào khoảng năm 1947 đến nay đã phổ cập rộng rãi khắp hai miền Nam, Trung nước Việt. Định hướng lập đạo và hành đạo của Tôn Sư là: “Nối Truyền Thích Ca Chánh Pháp - Đạo Phật Khất Sĩ Việt Nam”.
Nhằm mục đích thuyết phục mọi người chấp nhận giáo lý Khất Sĩ, Tổ sư đã phải trình bày nhiều vấn đề khác nhau, nhưng mục đích tập trung là vẽ ra cho chúng ta thấy con đường tiến hóa của chúng sanh từ thấp đến cao, từ ác đến thiện.
Đạo Phật Khất Sĩ Việt Nam là con đường tiếp nối dung hòa từ hai dòng truyền thừa Nam tông và Bắc tông của Phật giáo thế giới và bản xứ, tạo nên một hệ tư tưởng giáo Pháp thực tiễn, đúng với đạo Phật chơn truyền nhưng đồng thời thể hiện đậm nét bản chất văn hóa của dân tộc Việt Nam.