Vài đề nghị về Hệ phái và trụ trì

Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

Kính bạch chư Tôn đức,

Nhân mùa an cư kiết hạ PL. 2.554 – DL 2.010, Hệ phái tổ chức khóa Trao đổi kinh nghiệm trụ trì, và dành cho Ni giới một buổi để trình bày những tâm tư nguyện vọng và kinh nghiệm tu học hành đạo của mình, đây thật là một niềm vinh dự cho Ni giới. Xin thành kính cảm niệm ơn đức quý Ngài và xin phép được trình bày một số vấn đề như sau:

1. Giới đàn riêng của Hệ phái

Từ năm 1981, sau khi gia nhập vào Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Tăng Ni Khất sĩ thọ giới chung tại giới đàn do Ban trị sự Tỉnh Thành hội tổ chức.

Thời gian gần đây, Nam tông đã xin mở giới đàn riêng, còn Khất sĩ đến nay vẫn chưa xin được giới đàn riêng, vẫn thọ giới tại giới đàn do Ban trị sự Tỉnh Thành hội tổ chức. Sau khi thọ giới tại Ban trị sự Tỉnh Thành hội xong, phải thọ giới lại trong Hệ phái. Hoặc thọ giới trong Hệ phái rồi, vẫn phải thọ giới lại ở Ban trị sự để lấy giấy tờ cho hợp lệ. Nhiều ý kiến cho rằng làm như vậy là không nên. Ngoài ra còn nhiều lý do khác nữa, như trường hợp không vui xảy ra trong Hội nghị Nữ giới Phật giáo Thế giới vừa qua.

Trong những kỳ họp nội bộ của Ni giới Hệ phái, Ni chúng đồng tha thiết thỉnh cầu hàng giáo phẩm Ni giới nên xin cho được giới đàn riêng của Hệ phái. Nay kính xin chư tôn đức Tăng hoan hỷ cho ý kiến về vấn đề này.

2. Thống nhất các phân đoàn ni

Các giáo đoàn Tăng từ năm 1983 đã hòa hợp thống nhất, còn về phía Ni vẫn chưa thống nhất được. Mong rằng các phân đoàn Ni khác, dưới sự khuyến khích chỉ đạo của quý Hòa thượng cũng quay về giáo hội Ni để thể hiện tinh thần đoàn kết gắn bó trong Ni giới Khất Sĩ và cùng thống nhất chung về một mối tu học hành đạo.

Hiện nay Phân ban đặc trách Ni giới đã được thành lập, quý Ni trưởng Bắc tông đang lên tiếng yêu cầu quý Hòa thượng việc độ Ni chúng xuất gia nên dành cho bên Ni. Lúc còn sinh tiền, Ni chúng đều được đức Tổ sư giao cho quý Ni trưởng hướng dẫn. Đây là một truyền thống tốt đẹp, cần nên giữ gìn và phát huy tinh thần truyền thống này, tất cả Ni chúng xuất gia nên giao cho Ni độ, đó là điều thỉnh cầu của Ni giới kính trình chư Tôn đức Tăng.

Sau đây xin phép chư Tôn đức Tăng cho trò có đôi lời nhắc nhở Ni chúng trong sự tu học hành đạo:

3. Độ chúng xuất gia tu học

Theo truyền thống tu học của Hệ phái, các giới tử phải về Tịnh xá Ngọc Phương an cư 3 tháng để quý Ni trưởng xét dò đạo hạnh mới được thọ giới, nhưng nói chung việc giáo dưỡng là do thầy bổn sư của người đệ tử đó chịu trách nhiệm, vì “giáo bất nghiêm sư chi đoạ”, thầy không dạy dỗ được đệ tử thì không nên thu nhận đệ tử, thu nhận rồi thì phải lo hướng dẫn dạy dỗ. Vì thế mong rằng quý vị trụ trì, nhất là các vị tân trụ trì, nên chú ý đến điều này. Nên dạy dỗ đệ tử trước khi gởi về Ngọc Phương thọ giới hoặc cho đi học chỗ khác, dạy cho đệ tử các oai nghi giới hạnh của người xuất gia, đừng để vì những thiếu sót trong trách nhiệm làm thầy của mình mà lớp Ni trẻ ngày nay càng ngày càng sa sút về phẩm hạnh.

Người xuất gia thời nay không giống thời xưa, do hoàn cảnh tu học khác với lớp người trước. Có thể là xã hội càng ngày càng hiện đại hóa, điện tử hóa. Vi tính, điện thoại di động, mạng lưới internet giúp cho việc thông tin trên thế giới càng ngày càng phổ cập, nhanh chóng, cũng giúp cho việc hoằng pháp càng phổ biến được sâu rộng và tiện lợi hơn, nhưng cũng chính vì đó làm cho một số Ni trẻ càng ngày càng đắm sâu vào những tiện nghi vật chất mà quên đi việc tu học cần phải thanh bần đơn giản. Vị thầy phải biết khế thời, khế lý, kế cơ trong việc giáo dưỡng để giúp cho Ni chúng vừa tiếp cận với những thành quả của khoa học kỹ thuật vừa nhắc nhở đệ tử đừng quên phương châm "Tam thường bất túc", nghĩa là ba sự ăn, mặc và ngủ không được quá thừa thãi, sung túc, phải ít muốn, biết đủ, sống giản dị nhằm đoạn trừ lòng tham, dốc tâm tu học hầu đạt đến an lạc thật sự.

4. Lập Tịnh xá

Hiện nay có một số Ni trẻ mua đất xây cất Tịnh xá, Tịnh thất để làm nơi tu học cho Phật tử, đây cũng là điều đáng mừng vì phát triển được số lượng Tịnh xá, Ni chúng và Phật tử trong Hệ phái, nhưng cần phải chú ý đến phương pháp tu học và hành đạo phải phù hợp với Chánh pháp, phù hợp với đường lối tu học của Khất Sĩ, đừng bị những danh lợi buộc ràng cám dỗ mất đi phẩm hạnh của người tu.

Dù rằng các Tịnh xá được thành lập sau này là do cá nhân các cô tự lập, nhưng đừng nên chấp thủ vào những tài sản này mà phải biết rằng đó là tài sản chung của Hệ phái và Giáo hội. Đây là một truyền thống tốt đẹp của Hệ phái mà ta cần giữ gìn và phát huy.

5. Các vị trụ trì cần phải

Muốn hành đạo hữu hiệu, đúng ý nghĩa thì chính bản thân mình phải sống bằng một nếp sống giới luật, kỷ cương. Lúc nào cũng phải tâm niệm:

“Giới luật là y bát là Khất Sĩ. Khất Sĩ là định huệ. Nếu Khất Sĩ không có tu về định huệ dầu mà có trì giới không đi nữa, cũng chưa gọi được trọn là Khất Sĩ” (Chơn Lý)

Lúc nào cũng nhớ nội dung Giáo lý Khất Sĩ:

“Một là dứt các điều ác, hai là làm các điều lành tuỳ theo nhân duyên cảnh ngộ, không cố chấp, vì lẽ không có thì giờ dư dả, và cũng biết rằng: các việc lành là để trau tâm, vì tâm mà làm sự phải, chớ không ngó xem nơi việc làm kết quả; và ba là cốt yếu giữ lòng trong sạch”. (Chơn Lý)

Trong khoá Trao đổi kinh nghiệm Trụ trì năm nay, quý vị đã được nghe chư tôn Hoà thượng trình bày về vấn đề Giới Định Huệ rất nhiều, ở đây tôi không nói nhiều. Nhưng mong quý vị phải luôn nhớ lời Đức Phật di chúc lại cho Tăng Ni: “Giới luật còn trì giữ, thì Đạo Phật vẫn còn tỏ rõ và thạnh hành”.

Một điều khác tôi muốn nhắc nhở quý vị: Chức phận của vị trụ trì là “Trụ Pháp Vương gia, trì Như Lai mạng” hoặc “Trụ Như Lai xứ, hành Như Lai sự”.

Theo Sắc tu Bách Trượng thanh quy, trong sinh hoạt thường nhật, trụ trì cần phải đảm trách những công việc như sau:

1. Thuyết giảng, dạy dỗ đồ chúng.

2. Là chỗ dựa cho đại chúng về phương diện tâm linh.

3. Dẫn đại chúng tụng kinh.

4. Kiểm tra, đôn đốc sinh hoạt của Tăng chúng.

5. Xử phạt chúng Tăng vi phạm thanh quy.

6. Dạy chú tiểu.

7. Tiếp chư tôn túc và quan khách, thí chủ.

Thực tế, có nhiều công việc tuy không trực tiếp giải quyết, điều hành, nhưng ảnh hưởng của trụ trì vẫn in dấu sâu đậm trong mọi sinh hoạt của thiền môn.

Nhất là trách nhiệm hướng dẫn sự tu học cho Ni chúng và Phật tử, sự an lạc, nề nếp, quy củ trong một ngôi Tịnh xá đều có mối quan hệ mật thiết với việc làm, lời nói, ý nghĩ của vị trụ trì. Chỉ cần có 1 hành vi, lời nói của vị trụ trì không hợp chánh pháp, vắng mặt chánh tri kiến thì sẽ đem lại sự khổ não cho mình và mọi người chung quanh. Đã lãnh trách nhiệm trụ trì, thì càng phải chú ý từng hành vi, cử chỉ lời nói của mình. Hãy thu thúc, chuyên chú, nhất tâm hơn trong việc tu học. Phải phát tâm rộng lớn trong việc tiếp chúng độ sanh vì đây cũng là một hạnh tu.

Vì thế trụ trì là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn, trách nhiệm nặng nề, phải nỗ lực tu tập tinh chuyên mới hoàn thành sứ mạng.

Các vị trụ trì nên cố gắng sắp xếp thời gian về tham dự khoá trao đổi kinh nghiệm trụ trì một tuần trong mỗi mùa an cư kiết hạ. Các ngày giỗ, kỷ niệm của Hệ phái cũng nên về Tổ đình để tham dự các phiên họp của Hệ phái, nắm bắt được đường lối tu học hành đạo chung trong Hệ phái. Phải tu học hành đạo dưới sự hướng dẫn của bổn sư và các bậc thầy trong Hệ phái

Phải ghi nhớ Pháp bảo Tam tàng của chư Phật từ xưa là:

“Nên phải tập sống chung tu học

Cái sống là phải sống chung.

Cái biết là phải học chung.

Cái linh là phải tu chung.

Trên đây là đôi lời nhắc nhở các vị trụ trì, nhất là tân trụ trì, mong các vị ghi nhớ lấy những lời tôi vừa nói để tiến tu trên con đường tu học và hành đạo.