TP.HCM: Thượng tọa Giác Nhuận nói về "Tiết độ trong ăn uống – Bước đầu nuôi dưỡng phạm hạnh"

Tối 20/4/2025 (23/3/Ất Tỵ), tại Tịnh xá Lộc Uyển (P.12, Q.6, TP.HCM), buổi học giáo lý hằng tuần tiếp tục được tổ chức với sự tham dự của hơn 60 Phật tử. Đây là hoạt động đều đặn vào lúc 19 giờ mỗi tối Chủ nhật, nhằm giúp hàng Phật tử tại gia có cơ hội học hỏi giáo lý và ứng dụng vào đời sống thường nhật.

Trong buổi giảng pháp tuần này, TT. Giác Nhuận – Ủy viên Ban Trị sự GHPGVN TP.HCM, Phó Ban thường trực Ban Trị sự Phật giáo Q.6, Tri sự phó GĐ.VI PGKS, đã trình bày một đoạn trích từ kinh Đại kinh Xóm Ngựa, tập trung vào chủ đề “Tiết chế trong ăn uống”. Đây là một trong những lời dạy quan trọng của Đức Phật về đời sống phạm hạnh và cách giữ gìn sức khỏe thân tâm.

Nhắc lại lời Đức Phật dạy, Thượng tọa nhấn mạnh: "Chúng ta phải biết tiết độ trong ăn uống, với chánh tư duy, chúng ta thọ thực, không phải để vui đùa, không phải để đam mê, không phải để trang sức, không phải để tự làm đẹp mình, mà chỉ để thân này được sống lâu và được bảo dưỡng, để thân này khỏi bị thương hại, để hỗ trợ phạm hạnh…"

Thượng tọa phân tích rõ, việc ăn uống không điều độ, thậm chí quá độ, hay buông thả bản thân, chính là biểu hiện của tham ăn, dẫn đến tổn hại sức khỏe. Sâu xa hơn, chính vì sự tham ăn này sinh ra bực bội, là nguồn cơn nuôi dưỡng tâm sân, khiến con người rơi vào trạng thái si mê. Đây chính là biểu hiện cụ thể của tam độc: tham - sân - si, ba gốc rễ làm tổn hại đời sống tâm linh.

Theo Thượng tọa, nếu tham là gốc rễ của khổ đau, thì sân chính là ngọn lửa thiêu đốt nội tâm và si là màn sương che lấp chánh kiến. Cụ thể, tham là lòng ham muốn không có điểm dừng, luôn đòi hỏi, luôn chạy theo sự thỏa mãn về nhiều mặt mà ăn uống trong số đó… Một người sống trong tâm tham thì dù có được bao nhiêu cũng không đủ, luôn cảm thấy thiếu thốn và bất an. Trong việc ăn uống, tham biểu hiện qua việc ăn quá mức, ăn cho đã miệng, ăn vì thèm chứ không vì nhu cầu. Điều này khiến thân thể mệt mỏi, trì trệ, sinh bệnh. Tâm thì lo lắng cho cái ăn, cái mặc, dễ rơi vào vòng xoáy của dục vọng.

Sân là tâm phản ứng tiêu cực khi không được như ý - giận dữ, khó chịu, thù hằn, chỉ trích. Một khi tâm sân khởi lên, trí tuệ bị che lấp, người ta dễ hành xử thiếu từ bi và gây tạo nghiệp xấu. Trong ăn uống, nếu ăn không đúng giờ, không đúng cách, hay khi cơ thể khó chịu vì ăn quá nhiều - người ta dễ sinh ra bực bội, cáu gắt. Từ đó, tâm mất đi sự bình an, hay nói cách khác, nội tâm bị thiêu đốt như lửa cháy rừng.

Si là sự không hiểu đúng, không thấy rõ bản chất của thân – tâm – thế giới. Si khiến người ta chấp cái giả làm thật, đi lạc khỏi con đường tỉnh thức. Ví dụ, không biết ăn uống có chừng mực, tưởng ăn nhiều là tốt, hay coi ăn uống là niềm vui sống - đó là biểu hiện của si mê. Không nhận ra rằng thân này chỉ là phương tiện, không phải là mục tiêu tối thượng.

Qua đó, Thượng tọa khuyên người học Phật cần xem việc ăn uống như một phương tiện để duy trì thân thể, hỗ trợ cho việc tu tập chứ không nên lấy đó làm thỏa mãn cho dục vọng. Khi giữ được sự tiết độ trong thọ thực, người tu sẽ dễ dàng an trú trong chánh niệm và từng bước tiến đến sự thanh tịnh trong thân tâm.

Trước khi khép lại buổi giảng, TT. Giác Nhuận sách tấn hội chúng: "Ngay cả người tu nếu không tỉnh giác vẫn dễ trượt dài trong 3 dòng độc tố này. Do đó, lời dạy của Đức Phật trong đoạn kinh chính là để giúp chúng ta, người xuất gia hay tại gia, nhìn lại chính mình, bắt đầu từ những điều nhỏ như ăn uống, để loại trừ tam độc ngay trong từng hơi thở, từng bữa ăn, từng suy nghĩ thường ngày".

Một số hình ảnh được ghi nhận: